Kimyanın Temel Kanunları Soru Çözümleri

Kimyanın Temel Kanunları

KİMYASAL REAKSİYONLAR (TEMEL YASALAR)

1. Kütlenin Korunumu (Lavoisier) Yasası

Bir kimyasal tepkimede tepkimeye giren maddelerin kütlelerinin toplamı tepkimede oluşan maddelerin kütlelerinin toplamına eşittir. Tepkimeye giren atomların cins ve sayıları aynı kalır.

Örnek : CaCO3 —> CaO + CO2 tepkimesine göre

10 gram CaCO3 dan kaç gram CaO ve N.Ş.A kaç litre CO2 elde edilir.

2. Sabit Oranlar (Proust) Yasası

Bir bileşiği oluşturan elementlerin kütleleri arasında sabit ve değişmez bir oran vardır. Buna sabit oranlar yasası denir.

Örnek : SO3 bileşiği için mS/mO oranı nedir? (S:32, O:16 )

3. Katlı Oranlar Yasası

Aynı elementlerden oluşan iki bileşikte elementlerde birinin miktarı sabit iken diğerinin miktarları arasındaki orana katlı oran denir. Bu oran hem kütle oranı hem de atom sayıları arasındaki orandır. Katlı oranın uygulanabilmesi için bileşiklerin iki elementten oluşması ve basit formüllerinin farklı olması gerekir.

CO – CO2, N2O – N2O3, NO2 – N2O5 …

Örnek : PbO2 ile Pb3O4 bileşiklerinde Pb’ nin sabit değerine karşılık Oksijenler arasında sabit olan oran nedir?

Örnek : (ÖYS-88) X ile Y elementleri arasında iki farklı bileşik oluşmaktadır. I. Bileşiğin formülü XY, II. Bileşiğin formülü X4Yn’ dir. Aynı miktar X ile birleşen I. Bileşikteki Y kütlesinin II. Bileşikteki Y kütlesine oranı 2/5 ise n kaçtır?

A) 1 B) 2 C) 4 D) 5 E) 10

4. Birleşen Hacim Oranları Yasası

Gay-Lussac tarafında önerilen ve yalnız gazlara uygulanan hacim oranları kanununa göre “Aynı sıcaklık ve basınçta reaksiyona giren gazların hacimleri arasında basit tamsayılarla gösterilebilen bir oran vardır.” Gay- Lussac ın bu düşüncesi Daltona destek olarak düşünülmüştü. Dalton suyun oluşumunu H + O –> HO şeklinde düşünmüştü.

H2 + Cl2 —> 2HCl
1 hacim 1 hacim 2 hacim
bu yasa diğer maddelere uygulanamıyor.
N2 + 3H2 —> 2NH3
1 hacim 3 hacim 2 hacim

5. Avagadro (Sabit hacim oranları) Yasası

Aynı şartlarda gaz reaksiyonlarında reaksiyona giren gazların ve reaksiyon sonunda oluşan gazların hacimleri arasında basit tam sayılarla ifade edilen bir oran vardır. Aynı şartlarda gazların hacimleri ile mol ve molekül sayıları doğru orantılıdır. Yani gazların mol sayıları yerine hacimleri, hacimlerinin yerinede mol sayıları alınabilir. Aynı şekilde gaz reaksiyonlarında aynı şartlarda gazların mol sayılarının yerine basınçları basınçlarının yerinede mol sayıları alınabilir.

KİMYANIN TEMEL KANUNLARI SORU VE CEVAPLARI

SORU 1

XY3 bileşiğinin kütlece %40’ı X tir.

Buna göre, XY2 bileşiğinde kütlece birleşme oranı (mx/my) aşağıdakilerden hangisidir?

A) 1     B) 1/2     C) 2     D) 1/4    E) 2/3

SORU 2

X2Ybileşiğinin 96 gramında 28 gram X kullanılmıştır.

Buna göre, bileşikte elementlerin kütlece birleşme oranı (mx/my) aşağıdakilerden hangisidir?

A) 3/14     B) 5/19     C) 7/13     D) 7/17     E) 10/9

SORU 3        

X2Y bileşiğinde elementlerin kütlece birleşme oranı mx/my=3/4 tür.

Eşit kütlede X ve Y elementleri alınıp en fazla 56 gram X2Y bileşiği elde edilebildiğine göre hangi elementten kaç gram artar?  

A) 6 gram Y    B) 6 gram X     C) 8 gram X     D) 8 gram Y     E) 11 gram Y

SORU 4

XY2 bileşiğinde kütlece % 50 X bulunmaktadır.

Buna göre, aynı elementlerden oluşan XY3 bileşiğinde Y’nin kütlece %si kaçtır?

A) 20     B) 25     C) 40     D) 50     E) 60

SORU 5

X2Y bileşiğinde X’in kütlesinin Y nin kütlesine oranı 7/4 tür.

Buna göre, X2Y5 teli X’in kütlesinin, Y nin kütlesine oranı aşağıdakilerden hangisidir?  

A) 7/5     B) 4/5     C) 7/20     D) 7/10     E) 1/5

SORU 6

XY2 bileşiğindeki X’in kütlesinin Y’ninkine oranı 3/8’dir. X ve Y elementlerinden oluşan bir karışımın 40 gramı tepkimeye sokulduğunda 18 gram X artıyor.

Buna göre, karışımdaki X ve Y elementleri kaçar gramdır?

X             Y

A)          24           16

B)          20           20

C)          16           24

D)          22           18

E)          18            22

SORU 7

Aşağıdaki bileşik çiftlerinin hangisinde, katlı oranın varlığından söz edilebilir?

A) NaCl – NaBr

B) CaCl2 – BaCl2

C) CuCl – CuCl2

D) HCl – HClO

E) NO2 – N2O4

SORU 8

X ve Y nin farklı iki bileşiğindeki kütlece birleşme oranları aşağıdaki gibidir.

X’in kütlesi (g)             Y’nin kütlesi(g)

I. bileşik                  0,8                                    0,3

II. bileşik                 2,4                                    0,6

Buna göre, aynı miktar X ile birleşen Y kütleleri arasındaki oran aşağıdakilerden hangisidir? 

A) 1/3     B) 3/5     C) 5/3     D) 3/2     E) 1

SORU 9

C ve H elementlerinden oluşan iki bileşikten birincisinde kütlece % 40 H, ikinci bileşikte kütlece % 75 C vardır.

Buna göre, iki bileşik arasındaki katlı oran aşağıdaki hangisidir?

A) 1     B) 2     C) 3     D) 1/3     E) 2/3

SORU 10

X ve Y elementleri arasında oluşan birinci bileşiğin kütlece % 20 si, ikinci bileşiğin ise kütlece % 40’i X tir.

Buna göre, birinci bileşiğin formülü XY2 ise ikinci bileşiğin formülü aşağıdakilerden hangisidir?

A) X4Y3     B) X3Y4     C) X2Y5     D) X2Y3     E) X2Y

SORU 11

X elementinin Y elementi ile oluşturduğu iki bileşiğe ilişkin aşağıdaki bilgiler veriliyor.

I. bileşikte 1 gram X ile 1 gram Y

II. bileşikte 2 gram X ile 3 gram Y

Birleşiyor.

Birinci bileşiğin formülü XY2 olduğuna göre, ikinci bileşiğin formülü aşağıdakilerden hangisidir?  

A) XY2      B) XY3     C) X2Y3     D) X3Y     E) X2Y

SORU 12

Katlı oranlar kanunu ile ilgili;

I. Dalton tarafından ileri sürülmüştür.

II. Aynı elementlerden oluşan iki farklı bileşik için geçerlidir.

III. Basit formülleri aynı olan bileşikler için de geçerlidir.

Yargılarından hangileri doğrudur?  

A) Yalnız I     B) I ve II     C) I ve III     D) II ve III     E) I, II ve III

SORU 13

Aynı koşullarda, 2 hacim XY2 ile 1 hacim Y2 gazlarının artansız tepkimesinden 2 hacim Z gazı oluşuyor.

Buna göre, Z gazının molekül formüllü aşağıdakilerden hangisidir?

A) XY3     B) X2Y3     C) X2Y4     D) XY     E) X2Y5

SORU 14

100 tane CH4 gaz molekülün 1,5 V hacim kapladığı şartlarda 50 tane O2 gaz molekülünün hacmi kaç V dir?

A) 0,25V      B) 0,5V     C) 0,75V     D) V     E)1,5V

SORU 15

I. Kimyasal tepkimelerde kütle korunur.

II. Gazlar belirli hacimde tepkimeye girer.

III. Tepkimelerde elementler her oranda birleşir.

Yukarıdaki ifadelerde hangileri yanlıştır?

A) Yalnız I     B) Yalnız II     C) Yalnız III     D) I ve II     E) II ve III

SORU 16

Aynı koşullarda 4 litre X2 gazı ile n litre Y2 gazı tepkimeye giriyor ve m litre X2Y5 gazı oluşuyor.

Buna göre, m ve n sayılarının değeri aşağıdakilerden hangisidir?

m               n

A)      2                8

B)      10              4

C)      5                3

D)      4               10

E)      10              2

CEVAP 1

X       +   3Y     ===> X2Y3

40 g       60 g            100 g

X= 40 g                      3Y = 60

Y = 20 g

X      +    2Y     ===>   XY2

40 g       40 g             80 g

mX/mY = 40/40 = 1

Cevap A

CEVAP 2

96 gram bileşiğin

28 gramı X ise

96 – 28 = 68 gram Y’dir.

Kütlece birleşeme oranı (mX/mY) = 28/68 ===> 7/17

Cevap D

CEVAP 3

3 gram X ile 4 gram Y elementi reaksiyona giriyor. 7 gram bileşik oluşur.

7 gram bileşikte 3 gram X ve 4 gram Y varsa, 56 gram bileşikte 24 gram X ve 32 gram Y vardır.

Eşit kütle şartından dolayı 32 şer gram alınmalıdır. Alınan 32 gram Y’nin tamamı harcanırken 32 gram X’in 24 gram harcanır, 8 gramı artar.

Cevap C

CEVAP 4

Kütlece % 50’si X ise % 50’side Y’dir.

X/2Y = 50/50             X/Y = 1/0,5

XY3 için;

X/3Y = 1/3.0,5 = 1/1,5

2,5 gram bileşikte       1,5 gram Y varsa

          100                               ?                

?= 60

Cevap E

CEVAP 5

X2Y bileşiğindeki kütlece birleşme oranı bilindiğine göre, X ve Y elementlerinin atom ağırlıkları arasındaki oran bulunur.

mX/mY = 7/4 ===>2.X/Y = 7/4    X/Y=7/8

Buna göre, X2Y5 bileşiğindeki kütlece birleşme oranı bulunur.

mX/mY =2.X/5.Y ===> mX/mY =2.7/5.8 ===> mX/mY = 7/20

Cevap C

CEVAP 6

3 gram X ile 8 gram Y elementi reaksiyona giriyor. 11 gram bileşik oluşur. Karışımın ise 40 gramı tepkimeye sokulduğunda 18 gram X arttığından, 22 gram bileşik oluşur.

11 gram bileşikte 3 gram X ve 8 gram Y varsa, 22 gram bileşikte 6 gram X ve 16 gram Y vardır. Karışımda ise artan X ile birlikte toplam 24 gram X vardır.

Cevap A

CEVAP 7

İki bileşik arasında katlı oranın olabilmesi için bileşiklerin basit formülleri aynı olmamalı ve aynı iki cins atomdan oluşmalıdır.

Cevap C

CEVAP 8

X’leri eşitlemek için birinci bileşik 3 ile genişletilmelidir.

X                 Y

I. bileşik          0,8               0,3  x  3

II. bileşik         2,4               0,6

Y’ler arasındaki oran = 0,9/0,6 = 3/2

Cevap D

CEVAP 9

Birinci bileşiğin %40’ı H ise % 60’ı C’dir.

İkinci bileşiğin % 75’i C ise % 25’i H dir.

C          H

I. bileşik     60        40

II. bileşik    75        25

İki bileşik arasındaki katlı oran bulunurken elementlerden biri eşitlenir. I. bileşik 5 ile II. bileşik 4 ile genişletildiğinde C’ler eşitlenir. H’lerin oranı ise 200/100 = 2 olur.

Cevap B

CEVAP 10

XY2 bileşiğinin kütlece % 20’si X ise kütlece % 80’i Y’dir.

mX/mY = 20/80 ===> X/2.Y = 1/4   X/Y = 1/2

İkinci bileşikte ise XaYb olsun. Bu bileşiğinde kütlece % 40’ı X ise kütlece % 60’ı Y’dir.

a.X/b.Y = 40/60 ===> a.1/b.2 = 2/3   a/b = 4/3

Bileşiğin formülü X4Y3 bulunur.

Cevap A

CEVAP 11

XY2 bileşiğindeki kütlece birleşme oranı bilindiğine göre, X ve Y elementlerinin atom ağırlıkları arasındaki oran bulunur.

mX/mY =1/1 ===> X/2.Y = 1/1     X/Y = 2/1

ikinci bileşik ise XaYb olsun.

a.X/b.Y = 2/3 ===> a.2/b.1 = 2/3     a/b = 1/3

Bileşiğin formülü XY3 bulunur.

Cevap B

CEVAP 12

Katlı oranlar kanunu Dalton tarafından ortaya atılmıştır. Bu kanuna göre aynı elementlerden oluşan kaba formülleri farklı iki bileşik arasında katlı orandan söz edilebilir.

Cevap B

CEVAP 13

Verilen hacim miktarları maddelere katsayı olarak yazılırsa;

2XY2  + Y2 ===> 2Z

Denklemi çıkar. Z gazının formülü XY3 olmalıdır.

Cevap A

CEVAP 14

100 tane gaz molekülü 1,5V hacim kaplıyorsa 50 tane gaz molekülü 0,75V hacim kaplar.

Cevap C

CEVAP 15

Elementler belirli oranlarda tepkimeye girerler. (Sabit oranlar kanunu) III. öncül yanlıştır. I. öncülü, kütlenin korunumu kanunu, II. öncül ise birleşen hacim oranları kanunu açıklar.

Cevap C

CEVAP 16

Verilen hacim miktarları maddelere katsayı olarak yazılırsa;

4X2 + nY2 ===> mX2Y5

X’lerin eşit olabilmesi için “m” sayısı 4 olmalıdır. Y’lerin eşit olabilmesi için “n” sayısı 10 olmalıdır.

Cevap D

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir